Mars'da 3 Boyutlu Gezinti

Monday, September 16, 2019
Mars Roma mitolojisi savaş tanrısından esinlenerek adlandırılan kızıl gezegen Mars diğer bir ismi ile Merih Güneş'e en yakın dördüncü gezegendir. Mars'ın Güneş etrafındaki dönme peryodu ve mevsim dönemleri ile Dünya ile benzerlikler taşır. Yerşekilleri olarak da Dünya'ya benzerlikleri oldukça fazladır Mars'ın.
Mars'taki Olimpos Dağı (Olympus Mons) yaklaşık 27,000 metre yüksekliği ile Güneş Sistemi’nde bilinen en yüksek dağdır, Everest'in 3 katı yüksekliltedir. Marineris Vadisi (Valles Marineris) 10.600 km. uzunluğu ve 8.500 km. genişliği ile yine Güneş sisteminin en büyük kanyonudur.

Avrupa Uzay Ajansı (ESA)'nın Mars Express uzay aracı tarafından en son gönderilen verilerle hazırlanan üç boyutlu bir harita, izleyenleri kızıl gezegen üzerinde unutulmaz bir yolculuğa çıkarıyor.

ESA tarafından önceki gün yayınlanan görüntüler, şu ana kadar hazırlanmış en detaylı Mars haritası üzerindeki en yüksek volkanlardan en derin kanyonlara, nehir yatağı kalıntılarından meteor kraterleri ve lav akıntısı izlerine kadar pek çok yer şekli üzerindeki bir uçuş simülasyonu niteliğinde.

ESA Tarafından Mars'ın Önceki Gün Yayınlanan 3D Görüntüleri



Uçuş görüntüleri, Mars Express üzerindeki yüksek çözünürlüklü stereo kamera ile çekilen fotoğraflardan meydana getirildi.

Mars Express uzay aracının gönderdiği son veriler, kızıl gezegenin neredeyse tamamını içeren bir küresel dijital topografik haritanın oluşturulmasında kullanıldı. Bu da eşsiz nitelikte detaylı bir görsel sonuç ortaya çıkardı. ESA bünyesindeki bilim insanları, daha önce rastlamadıkları yer şekillerini ve bunların oluşum süreçlerini inceleme imkanı buldu.

2 Haziran 2003’te uzaya fırlatılan Mars Express, 6 buçuk aylık bir yolculuğun ardından gezegene ulaşmış, gönderdiği fotoğraflarla bilim insanların Mars hakkında önemli keşiflerde bulunmasını sağlamıştı. Uzay aracı 2015’e kadar gözlemlerini sürdürecek.

Mars Atmosferi

Mars manyetosferini 4 milyar yıl önce kaybetmiştir. Böylece Güneş rüzgârları Mars’ın iyonosfer tabakasıyla doğrudan etkileşime girerek atmosferi ince halde tutmaktadır. Mars Global Surveyor ve Mars Express’in her ikisi de, iyonize atmosfer parçacıklarının uzaya sürüklendiklerini saptamışlardır. Mars atmosferi günümüzde nispeten incedir. Yüzeydeki atmosfer basıncı gezegenin en yüksek kısmında saptanan 30 Pa (0.03 kPa) ile en derin kısmında saptanan 1,155 Pa (1.155 kPa) arasında değişmektedir. Yani ortalama yüzey basıncı 600 Pa’dır (0.6 kPa) ki, bu da Dünya yüzeyinden 35 km. yükseklikte rastlanan basınca eştir. Bir başka deyişle Dünya yüzey basıncının %1’inden daha düşük bir değerdir. Mars’taki düşük yerçekiminden dolayı da atmosferinin "ölçek irtifa"sı (İng. scale height) Dünya’nınkinden (6 km.) daha yüksek olup, 11 km.’dir. Mars yüzeyinde yerçekimi Dünya yüzeyindeki yerçekiminin %38’i kadardır. Mars atmosferi % 95 karbondioksit, % 3 nitrojen, % 1,6 argondan oluşmakla birlikte, oksijen ve su izleri de taşımaktadır. 1,5 µm yarıçapındaki toz parçacıklarını içeren atmosferi tümüyle tozludur ki, bu, Mars yüzeyinden bakıldığında Mars gökyüzünün soluk bir turuncu-kahverengimsi renkte (İng. tawny) görülmesine neden olmaktadır.

Mars İklimi

Gezegenler içinde mevsimleri Dünya’nınkilere en çok benzeyen gezegen, kendi çevresinde dönme ekseninin yörüngeye eğikliğinin Dünya’nınkine benzer olması nedeniyle, Mars’tır. Bununla birlikte Mars mevsimlerinin süreleri gezegenin Güneş’e daha uzak olması nedeniyle Dünya’nınkilerin iki mislidir ve “Mars yılı”nın süresi de iki Dünya yılı süresi kadardır. Mars’ın yüzey sıcaklıkları kutup kışı sırasındaki −140 °C (133 K) ile yaz sırasındaki 20 °C (293 K) arasında değişir. Isı farklarının büyük olması, ince atmosferinin Güneş ısısını yeterince depolayamaması, atmosfer basıncının düşük olması ve toprağın ısı kapasitesinin (İng. thermal inertia) düşük olması gibi nedenlerden ileri gelir. Mars Dünya’nınki gibi bir yörüngeye sahip olsaydı "eksen eğikliği"nin de benzeşmesi sayesinde, mevsimleri de Dünya’nınkilere daha benzer olacaktı. Bununla birlikte Mars yörüngesinin geniş eksantrikliği ilginç bir sonuç sağlamaktadır. Mars, güney yarımkürede yaz, kuzey yarımkürede kış olduğu zaman günberiye yakındır, güney yarımkürede kış, kuzey yarımkürede yaz olduğu zaman da günöteye yakındır. Bunun sonucunda da güney yarımkürede mevsimlerin daha aşırı farklar göstermesine karşın kuzey yarımkürede mevsimler olması gerekenden daha yumuşak geçerler. Böylece güneyde 30 °C ‘yi (303 K) bulan yaz sıcaklıkları kuzeydeki yaz sıcaklıklarına kıyasla biraz daha fazladır.

Mars Jeoloji

Mars’ın temel jeolojik devirleri şunlardır:

Nuh Devri: Devre bu ad, Mars’ın güney yarımküresindeki bir bölgenin Nuh’un Toprağı (Noachis Terra) olarak adlandırılması nedeniyle verilmiştir. Mars’ın en eski yüzey oluşumuna ilişkin devirdir, 3,8 milyar yıl öncesi ile 3,5 milyar yıl öncesi arasındaki dönemi kapsar. Nuh Devri yüzeyleri birçok büyük çarpma kraterleriyle oyulmuş haldedir. Tharsis volkanik plato bölgesinin bu devirdeki büyük bir sıvı su baskınıyla oluştuğu sanılmaktadır. Hesperian devri: 3,5 milyar yıl öncesi ile 1,8 milyar yıl öncesi arasındaki dönemi kapsar. Bu devir, geniş lav ovalarının oluşumu ile nitelenir.

Amazon Devri: 1,8 milyar yıl öncesi ile günümüze kadarki dönemi kapsar. Amazon Devri bölgeleri, meteor çarpmalarıyla açılmış kraterleri pek içermez ve tamamen değişiktir. Ünlü Olimpos Dağı bu dönemdeki lav akıntılarıyla oluşmuştur.

19 Şubat 2008’de Mars’ta muhteşem bir çığ meydana geldi. Mars Reconnaissance Orbiter uzay gemisinin kamerasınca filme kaydedilen görüntülerde 700 m. yükseklikteki bir uçurumun tepesinden kopan buz bloklarının ardında toz bulutları bırakarak yuvarlanışları görülüyordu.[16] Son incelemeler ilk kez 1980’lerde ortaya atılmış bir teoriyi desteklemektedir: Bu teoriye göre 4 milyar önce Mars’a Plüton gezegeni boyutlarındaki bir meteor çarpmıştır. Gezegenin kuzey kutup bölgesini kapsadığı gibi, yaklaşık % 40’ını kapsayan Borealis basin adı verilen garip havzanın bu çarpmayla oluştuğu sanılmaktadır.

E. Çağrıcı

E-posta Adresi : e.cagrici@turkiye-rehberi.net - Çağrıcı Google+ Yazıları İçin »
SEO Uzmanı Yazar E. Çağrıcı'nın Mars ile ilgili yazılarını ve Youtube sayfalarından takip edebilirsiniz.
DMCA - Mars Güneş Sistemi

Mars Görselleri



Yorum ve sorularınızı buradan paylaşabilirsiniz :

Yorum ve sorularınızı buradan paylaşabilirsiniz :

"Turkiye-Rehberi.Net"'i Sosyal Medya'da Takip Et;

WhatsApp Paylaşım Facebook Paylaşım Twitter Paylaşım Google+ Paylaşım Youtube Paylaşım LinkedIn Paylaşım Vimeo Paylaşım Pinterest Paylaşım Dailymotion Paylaşım