Rusya

Rusya (RusçaРосси́я (yardım·bilgi), Rossiya) ya da resmî adıyla Rusya Federasyonu (RusçaРосси́йская Федера́ция (yardım·bilgi), Rossiyskaya Federatsiya), Doğu Avrupa ile kuzey Asya'ya yayılmış, ve 17,075,400 km²'lik[1] yüzölçümü ile dünyanın en geniş ülkesidir.[2] Nüfus olarak ise sıralamada sekizincidir.

Rusya Haritası, İletişim, Yol Tarifi ve Adresi Nerede

Rusya Haritadaki Konumu

Konu başlıkları

Tarihi 

Ana madde: Rusya tarihi

Rusya’nın tarihi Doğu Slavlarla başlar. Kiril Abecesi’nin icat edildiği 864 yılından önce Rusların tarihi hakkındaki bilgiler azdır. Rusların kurduğu ilk büyük devlet olan Kiev Knezliği 13. yüzyılda Moğol istilasına uğrayarak yıkıldı. 14. yüzyılda Altın Ordu devletinin zayıflamasıyla[4] kurulan Moskova Knezliği ise zamanla gelişerek 16. yüzyılda Rusya Çarlığı haline geldi. Bu Çarlık 18. yüzyılda daha da güçlenerek Rusya İmparatorluğunu oluşturdu.

Rusya I. Dünya Savaşı’nda iken monarşiden hoşnut olmayan Bolşevikler işçi ve köylü kitlelerini yanlarına alarak 1917 yılında Ekim Devrimini yaptılar. Bu tarihten sonra Rusya sosyalizme dayalı bir devlet yapısı oluşturdu. Eski Rusya İmparatorluğu’nun sömürgeleri olan bir çok devleti de kapsayan Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği’ni ilan etti. II. Dünya Savaşını Soğuk Savaş yılları izledi. Rusya’nın başını çektiği Sovyetler Birliği Doğu Avrupa’daki bir çok devletle Varşova Paktını imzalayarak Doğu Bloğu’nun önderliğini üstlendi. Batı Bloğu ülkeleri de NATO örgütünü kurdular. Ancak ekonomik ve askeri açılardan Batı Bloğu’nun gerisinde kalan Doğu Bloğu 1990lı yıllarda parçalandı. Bu parçalanmayı Sovyetler Birliği’nin kendisi de izledi. Bütün Sovyet Cumhuriyetleri birer birer bağımsızlıklarını ilan ettiler. 1991 yılının Aralık ayında da Rusya Sovyet Federatif Sosyalist Cumhuriyeti de bağımsız bir ülke haline gelerek Rusya Federasyonu’nu oluşturdu.

Coğrafya ve İklim

Rusya Federasyonu Avrasya kıta sahanlığının kuzeyinde bulunur. Arktik (Kuzey Kutup dairesi) ve çevresindeki (sub-Arktik) bölgelerin büyük bir oranı sınırları içinde olduğundan diğer ülkelerle karşılaştırıldığında, metrekareye daha düşük kişi yoğunluğuna, ekonomik faaliyet ve coğrafi (fiziki) çeşitlik görülür. Bu bölgelerden daha güneye gelindiğinde coğrafi ve bitki örtüsü çeşitliliği artar. Rusya dünyanın en soğuk ülkelerinden biridir.diğer iklimlere göre kış aylarında 3 kat fazla soğuk hissedilir.[5] Ortalama yıllık sıcaklık -5.5 °C (22 °F)dir. Karşılaştırma için İzlanda’nın ortalama yıllık sıcaklığı 1.2 °C (34 °F) ve İsveç’in ortalama yıllık sıcaklığı 4 °C (39 °F)’dir. Lakin bu karşılaştırma, ülke genelini gösterdiğinden geniş yüzölçümde değişken ve ılıman iklim çeşitliliğine sahip Rusya için yanıltıcıdır.


 

Rusya Federasyonu
?????????? ?????????
Rusya Bayrağı Rusya Arması
Rusya bayrağı Rusya arması
Russian Federation (orthographic projection).svg
Resmi dil Rusça
Başkent Moskova
En büyük şehir Moskova
Başkan Dimitri Medvedev
Başbakan Vladimir Putin
Yüzölçümü
  - Toplam
  - Su %’si
Ülkeler arasında 1’inci
17.075.400 km²
  %0,5
Nüfus
  - Toplam (2009)
  - Nüfusyoğunluğu
Ülkeler arasında 9’uncu
140,000,000
8,3/km²
GSMH
  - Toplam
  - Kişi başına GSMH
(Satın alma gücü 2005 tahmini)
1,450 trilyon $ (Ülkeler arasında 9’uncu)
9,800 $
Bağımsızlık 26 Aralık 1991
12 Temmuz19901
Para birimi Ruble (RUB)
Saat dilimi
(UTC+2 - UTC+12)
Ulusal marş Rusya Federasyonu Ulusal Marşı
İnternet alan adı .ru
Uluslararası arama kodu 7
Resmi tatil günleri Rusya Günü

Zaman Dilimi

Rusya Federasyonu toprakları 11 zaman dilimi boyunca uzanır. Bu kadar farklı zaman dilimine yayılabilmiş tek ülkedir.Bunun nedeni diğer ülkelere göre toprak yüzölçümünün fazla olmasıdır.Rusya dünyanın yüz ölçümü bakımından en geniş ülkesidir bu yüzden zaman dilimleri uzantısı 11 dilimdir.

Nüfus

141 milyonluk Rusya nüfusunun %73’ünü kentlerde yaşayanlar, %27’sini ise kırsal kesimde yaşayanlar oluşturmaktadır.Ayrıca Rusya nüfus bakımından dünyanın en kalabalık sekizinci ülkesi konumundadır (Daha fazla nüfuslu ülkeler: Çin, Hindistan, Amerika Birleşik Devletleri, Endonezya, Brezilya, Pakistan ve Bangladeş ).

60 farklı etnik grubun yaşadığı Rusya Federasyonu’nda başlıca etnik gruplar şunlardır; 115,9 milyon Rus, 5,6 milyon Tatar, 2,9 milyonUkraynalı, 1 milyon 130 bin Ermeni, 444 bin Yakut, 300 bin Karaçay ve Balkar, 1 milyon 360 bin Çeçen, 843 bin Mordvin, 808 binBeyaz Rus, 515 bin Oset, 172 bin Moldovalı, 96 bin Ahıska Türkü, 637 bin Udmurt, 604 bin Mari, 233 bin Komi, 125 bin Komi-Permyak, 93 bin Karelyalı, 445 bin Buryat, 174 bin Kalmık, 41,3 bin Nenets, 35,5 bin Evenk, 16 bin Çukçe, 29 bin Hantı, 11,4 bin Mansi, 230 bin Yahudi, 622 bin Azeri, 597 bin Alman, 1 milyon 637 bin Çuvaş, 1 milyon 637 bin Başkurt, 422 bin Kumuk, 243 binTuva, 90 bin Nogay, 76 bin Hakas, 67 bin Altay,7 bin Dolgan gibi toplulukları vardır. Kafkas halkları sayıları da şöyledir: 814 bin Avar, 520 bin Kabardey, 510 bin Dargi, 413 bin İnguş, 411,5 bin Lezgi, 198 bin Gürcü, 156,5 bin Lak, 131,8 bin Tabasaran, 128,5 bin Adige, 60,5 bin Çerkes, 38 bin Abaza, 12 bin Şapsığ, vb (Ethnic groups in Russia,Wikipedia)[kaynak belirtilmeli]. Dünyada en fazla etnik grubun yaşadığı ülkedir (Dünya Ansiklopedisi).[kaynak belirtilmeli]

Yaş ortalaması erkeklerde 35, kadınlarda ise 41 dir. Ortalama ömür ise sırasıyla, 59 ve 71 yıldır.

Rusya’nın en büyük şehirleri

Nüfuslarına göre Rusya’nın en büyük şehirleri
Sıra Şehir Bölge Nüfus Sıra Şehir Bölge Nüfus

Moskova
Moskova
Saint Petersburg
Saint Petersburg
Novosibirsk
Novosibirsk

1 Moskova Moskova 10,126,424 11 Ufa Başkurdistan 1,042,437
2 Saint Petersburg Saint Petersburg 4,661,219 12 Volgograd Volgograd 1,011,417
3 Novosibirsk Novosibirsk 1,425,508 13 Perm Perm 1,001,653
4 Nijni Novgorod Nizhny Novgorod 1,311,252 14 Krasnoyarsk Krasnoyarsk 909,341
5 Yekaterinburg Sverdlovsk 1,293,537 15 Saratov Saratov 873,055
6 Samara Samara 1,157,880 16 Voronej Voronej 848,752
7 Omsk Omsk 1,134,016 17 Tolyatti Samara 702,879
8 Kazan Tataristan 1,105,289 18 Krasnodar Krasnodar 646,175
9 Çelyabinsk Çelyabinsk 1,077,174 19 Ulyanovsk Ulyanovsk 635,947
10 Rostov-on-Don Rostov 1,068,267 20 İjevsk Udmurtya 632,140
Kaynak: 2002 Rusya nüfus sayımı[6]


İdari Bölümler

Bu alt başlığın ana maddesi: Rusya’nın Federal Yapılanması Rusya Federasyonu, 83 regiona (idari birime) bölünmektedir. Bunlar Rusça “???????” (birim) olarak adlandırılmaktadır. Bu federal yapılar hukuki açıdan eşit birimler sayılmakta olup aşağıdaki gibi sıralanabilir: 21 Cumhuriyet (ya da Federe Cumhuriyet: eskiden bunların çoğu özerk cumhuriyet olarak adlandırılmaktaydı. Şimdi de halen birçok yerde yanlış olarak özerk cumhuriyet deyimi kullanılmaktadır.) 46 Oblast (Rusya’nın bölgeleri;il), 9 Kray (büyük il), 2 Federal kent yönetimi (Moskova ve St. Petersburg),1 Özerk Oblast (özerk il/Yahudi Özerk Oblastı),4 Özerk Okrug (küçük özerk İl).Bütün bu federal birimler 7 büyük Federal Okrug (çevre) birimi içine alınıp,bu yerlere bağlanmışlardır.


Rusya Federasyonu’na bağlı 21 cumhuriyetin her birinin kendi ayrı anayasası ve devlet başkanı (Prezident) vardır. Bu anayasaların Rusya Federasyonu Anayasası’na uyumlu olması ve onunla çelişmemesi gerekmektedir.

Notlar ve Kaynaklar

Notlar
  1. ^ İlk yedi ülke: ÇinHindistanAmerika Birleşik DevletleriEndonezyaBrezilyaPakistan ve Bangladeş.
Kaynaklar

Dış bağlantılar

Ayrıca bakınız

Commons-logo.svg
Wikimedia Commons’ta
Rusya ile ilgili çoklu ortam belgeleri bulunur.

Rusya

Rusya
Turkiye-Rehberi.Net Şimdi İndirin

Rusya Resim Galerisi

Rusya

Rusya
Turkiye-Rehberi.Net Şimdi İndirin